Volg ons op YouTube

De valse eenheid in de muzikale eindtijd – Hedendaagse Christelijke muziek (CCM)

Een studie naar het ontstaan van de hedendaagse aanbiddingsmuziek met schokkende onthullingen.

 

Voorwoord
Moderne of eigentijdse Christelijke Muziek
Van slavernij tot Elvis Presley
De verschuiving in ritme en moraal
De Beatles populairder dan Jezus
Bono beïnvloed door Elvis en Lennon
De strijd tussen twee Koninkrijken
De opkomst van de New Age kerk
Jimi Hendrix en Rick Warren
Bono en zijn missie
Bono – CoeXisT
Hillsong – Brian Houston en de Paus
Hillsong – Darlene Zschech kijkt op tegen Bono en de Paus
Hillsong – de aantrekkelijke kracht van de duisternis
Hillsong – de strijd rond twijfel en eenheid
Bethel Music – Waar duisternis en licht elkaar lijken te raken
CCM – Muziek om oecumene te scheppen zonder onderscheid
CCM – Worship bands treden samen op
New Calvinist en CCM
CCM en de Christelijke film
CCM in de kerk van Nederland
Opwekkingsmuziek brengt (valse) eenheid
Marcel Zimmer
Kees Kraayenoord
Joke Buis
Sela
De EO of Evangelische omroep
De EO en Taizé
De invloed van Taizé en het contemplatieve in de muziek
Rome de vijand van God en Zijn Koninkrijk
Samenvattende afronding
De strijd om het Woord van God
Licht en duisternis
Schematische overzichten
Noten

In gesprek over CCM

 

Naar inhoudsopgave

Voorwoord

‘Het is goed dat men de HEERE love, en Uw Naam psalmzinge, o Allerhoogste, Psalm 92:2.’

De Bijbel roept op om de Heere / YHWH te loven en te prijzen. ‘Looft de HEERE, mijn ziel, en vergeet geen van Zijn weldaden, Psalm 103:2’ Het roept op om met elkaar te zingen tot onderwijzing en vermaning: ‘Het woord van Christus wone rijkelijk in u, in alle wijsheid; leert en vermaant elkander met psalmen en lofzangen en geestelijke liederen, zingende den Heere met aangenaamheid in uw hart, Kol. 3:16.’ Door te zingen kunnen wij God loven, bemoedigd en gezegend worden en anderen tot zegen zijn.

Aanbiddingsmuziek – Worship Liederen – Hedendaagse Christelijke Muziek

Contemporary Christian Music

CCM

Voor u ligt een studie over de hedendaagse Christelijke muziek. Een studie die is ontstaan naar aanleiding van vragen die ik kreeg rondom de moderne Christelijke aanbiddingsmuziek.

 

Of u nu een liefhebber bent van de hedendaagse worship muziek of niet, u komt er hoogstwaarschijnlijk vroeg of laat mee in aanraking. Ouders of grootouders komen in aanraking met de muziek die hun kinderen of kleinkinderen luisteren, hebben daar soms een onderbuikgevoel bij, of keuren het af zonder onder woorden te kunnen brengen waarom. Argumenten als, ‘we zijn dit niet gewend’, geven opgroeiden tieners vaak niet het gevoel dat zij begrepen worden. Ouders kunnen het gevoel hebben hun kinderen kwijt te raken als zij zien dat zij luisteren naar de muziek die hun leeftijdsgenoten ook beluisteren. Sommigen zijn dankbaar dat zij tenminste kiezen voor Christelijke muziek en zijn van mening dat worship en aanrubenbiddingsliederen hun kinderen niets slechts kunnen brengen.

In de achterliggende jaren heb ik zelf ondervonden dat de hedendaagse Christelijke muziek niet meer weg te denken lijkt. Binnen veel Christelijke samenkomsten of ontmoetingsdagen speelt de muziek een grote rol. Vroeger zong men psalmen, vandaag aanbiddingsliederen en worship. Vroeger a capella of bij het orgel, nu zijn er vele instrumenten waarbij het drumstel een grote invloed uitoefent. Is dit nu allemaal zo verkeerd of is dit iets waar zij die er moeite mee hebben, aan moeten wennen?

Toen ik begon aan deze studie, had ik geen enkel idee waar het mij zou brengen en hoe veel tijd het mij zou gaan kosten. Ik ben begonnen door in te zoomen op wat bekende Christelijke liederen, de schrijvers en de uitvoerende muzikanten. Gaandeweg kreeg ik een beter zicht op het geheel en hoewel ik vaak het bijltje erbij heb willen neergooien, ben ik aangemoedigd door mijn lieve vrouw en zoon, maar ook door waardevolle mensen om mij heen. Met hun ondersteuning heb ik deze taak, die mij erg zwaar gevallen is, kunnen afronden. Ik ben God dankbaar voor Zijn kracht, liefde en geduld en ik ben Zijn genade en trouw nog meer gaan bewonderen.

Met deze studie pretendeer ik niet volledig te zijn, het beter te weten of mij te verheffen boven anderen maar heb ik geprobeerd weer te geven wat ik tijdens het studeren ontdekt heb. Ik besef dat er veel meer te zeggen valt, toch zult u als lezer een indruk krijgen van het ontstaan van de hedendaagse Christelijke muziek, haar beleving en haar invloed op de gemeente van vandaag.

In een studie als deze ontkom je niet aan emoties, zelf heb ik deze ervaren tijdens het studeren maar ook u als lezer zult het ervaren. Sommigen van u zullen dankbaar zijn omdat uw onderbuikgevoel wordt bevestigd. Anderen zullen boos worden vanwege de genoemde zaken of op mij als persoon, omdat ik met deze studie heilige huisjes omverwerp of mensen in een kwaad daglicht lijk te stellen. Dankbaarheid maar ook teleurstelling, boosheid en veroordeling zal deze studie brengen, ik ben mijzelf daarvan bewust en toch wil ik het met u delen omdat ik geloof dat het van levensbelang is.

In deze studie komen gevoelige onderwerpen aan bod, worden namen genoemd, namen van mensen die niet meer leven en van mensen die nog wel leven. Door weer te geven wat ik ontdekt heb, zullen sommige mensen voor u van een voetstuk kunnen vallen. Onderzoek de dingen, toets het aan het Woord van God en laat de Bijbel uw kompas zijn.

De mensen die ik in deze studie noem, noem ik omdat zij een grote rol hebben vervuld of vervullen in de hedendaagse muzikale ontwikkeling binnen het christendom. Geenszins wil ik mij verheffen boven de personen die ik noem. Ik besef dat ik net als ieder ander mens van Gods genade afhankelijk ben en dat alleen het bloed van de Heere Jezus Christus mij reinigt van al mijn zonden. Maar juist omdat we leven in de laatste dagen voor de komst van de Koning der koningen, wil ik u waarschuwen om te onderzoeken wat er gaande is in de huidige Christelijke wereld. Misschien wordt u persoonlijk genoemd en ontdekt u dat u in een wereld verzeild bent geraakt waarvan u de gevaren niet kende. Ik bid u Gods zegen toe en hoop dat u zich bekeert van deze duisternis en dat er velen die u gevolgd zijn met u tot inkeer zullen komen.

Het Bijbelgedeelte dat mij bijzonder heeft aangemoedigd tijdens deze studie is Efeze 5:1-21:

‘Zijt dan navolgers Gods, als geliefde kinderen; En wandelt in de liefde, gelijkerwijs ook Christus ons liefgehad heeft en Zichzelven voor ons heeft overgegeven tot een offerande en een slachtoffer Gode, tot een welriekenden reuk. Maar hoererij en alle onreinheid of gierigheid, laat ook onder u niet genaamd worden, gelijkerwijs het den heiligen betaamt, Noch oneerbaarheid, noch zot geklap, of gekkernij, welke niet betamen, maar veelmeer dankzegging. Want dit weet gij, dat geen hoereerder, of onreine, of gierigaard, die een afgodendienaar is, erfenis heeft in het Koninkrijk van Christus en van God. Dat u niemand verleide met ijdele woorden; want om deze dingen komt de toorn Gods over de kinderen der ongehoorzaamheid. Zo zijt dan hun medegenoten niet. Want gij waart eertijds duisternis, maar nu zijt gij licht in den Heere; wandelt als kinderen des lichts (Want de vrucht des Geestes is in alle goedheid en rechtvaardigheid en waarheid), Beproevende wat den Heere welbehaaglijk is. En hebt geen gemeenschap met de onvruchtbare werken der duisternis, maar bestraft ze ook veeleer. Want hetgeen heimelijk van hen geschiedt, is schandelijk ook te zeggen. Maar al deze dingen, van het licht bestraft zijnde, worden openbaar; want al wat openbaar maakt, is licht. Daarom zegt Hij: Ontwaak, gij die slaapt, en sta op uit de doden, en Christus zal over u lichten. Ziet dan hoe gij voorzichtiglijk wandelt, niet als onwijzen, maar als wijzen, Den tijd uitkopende, dewijl de dagen boos zijn. Daarom, zijt niet onverstandig, maar verstaat welke de wil des Heeren is. En wordt niet dronken in wijn, waarin overdaad is, maar wordt vervuld met den Geest; Sprekende onder elkander met psalmen en lofzangen en geestelijke liedekens, zingende en psalmende den Heere in uw hart; Dankende allen tijd over alle dingen God en den Vader in den Naam van onzen Heere Jezus Christus; Elkander onderdanig zijnde in de vreze Gods.’

Deze studie is bedoeld om u een indruk te geven van de ontwikkelingen die er zijn, en om u te waarschuwen voor de gevaren die er op u loeren, waarbij ik wil onderstrepen dat deze studie geen theologische verhandeling is, dat ik niet ieder detail uitleg en zeker niet compleet ben. Voor deze studie heb ik vele bronnen geraadpleegd, waarbij ik mijn dank uitspreek naar hen die zoveel studie-uren hebben gedeeld om anderen tot zegen te zijn. Met de noten in de tekst kunt u zelf de bronnen onderzoeken, bronnen die mij geholpen hebben om het grotere geheel te zien maar waarbij ik wil onderstrepen dat ik niet per definitie de opvattingen van de auteurs of de gehele inhoud van de artikelen onderschrijf.

Geve God u Zijn zegen en wijsheid in het bestuderen van dit onderwerp, het is mijn gebed dat ogen geopend worden, zondaren tot bekering komen en gelovigen zullen worden aangemoedigd om de goede strijd te strijden tot glorie van God de Almachtige.

Wilco Vos

 

Moderne of eigentijdse Christelijke Muziek

Muziek heeft in de ons bekende wereldgeschiedenis altijd een rol gespeeld, maar nog nooit heeft muziek in de Christelijke wereld zo’n grote invloed gehad als vandaag.

Om een mening te vormen rond de moderne Christelijke muziekbeweging, is het goed een studie te doen naar haar oorsprong, haar doel en haar effect op de Christelijke wereld.

In de Bijbel lezen we over David, de schaapherder die speelde op zijn harp. Hij schreef gebeden en liederen tot eer van Zijn God, Die zijn Herder was. Hij moest komen bij koning Saul als de boze geest het hart van de koning onrustig maakte. De muziek die David maakte bracht vrede. We zouden kunnen zeggen dat het Licht de duisternis overwon.

Muziek is niet weg te denken. De Bijbel roept ons op om de HEERE te loven. Psalm 150 zegt: ‘Hallelujah! Looft God in Zijn heiligdom, …. Looft Hem met het geluid van de bazuin; looft Hem met de luit en de harp.’ Ook de tamboerijn, de fluit, de citer en cimbalen worden genoemd als instrumenten waarmee de HEERE geloofd en geprezen kan worden.

Door de geschiedenis heen is er ook in de kerken veel nagedacht over muziek. Toen de Schotten hoorden dat de Nederlanders zongen bij een kerkorgel trokken zij hun wenkbrauwen op, in hun beleving kon een orgel niet samengaan met het dienen van God.[1] Calvijn de bekende reformator zag het orgel als een uitvinding van de prins der duisternis en noemde het ‘de sirene van de duivel’.[2] Voor de meeste Nederlanders, die bekend zijn met de kerk, is het niet vreemd om te zingen bij een orgel. Een piano en gitaar kan voor velen al vreemde gevoelens oproepen, om maar niet te spreken over een drumstel. Muziek is een gevoelig onderwerp.

Toch zien we dat het grootste gedeelte van Christelijk Nederland bekend is met liederen als: ‘Then thousend Reasons / Tienduizend redenen’ en; ‘Lord I Need You / Heere ik heb u nodig.’ Het prachtige lied: ‘Amazing Grace / uitzonderlijke genade’, van John Newton is wereldwijd bekend geworden en wordt vandaag gezongen en begeleid in vele uitvoeringen. De technologische ontwikkeling brengt met zich mee dat een muziekgroep uit Australië of Amerika ook in Nederland bekend kan worden. Deze grensoverschrijdende ontwikkeling heeft grote gevolgen, ook voor ons gevoel en oordeel over muziek.

CCM

is de afkorting van

Contemporary Christian Music

In het Nederlands vertaald

Hedendaagse Christelijke muziek

Om een voorbeeld te noemen, het prachtige lied; ‘Amazing Grace’ werd geschreven door iemand die wist dat alleen Gods genade hem had gered. Hij kon getuigen hoe hij vanuit de duisternis was overgezet in het Koninkrijk van het Licht. Hij kon niet meer leven zoals vroeger maar volgde de voetstappen van Jezus Christus waarbij de Bijbel Zijn kompas was. Vandaag kunnen we eenvoudig via YouTube het lied van John Newton beluisteren naar eigen smaak. Groepen als U2, Hillsong en de band van Chris Tomlin maken u via ‘Amazing Grace’ bekend met de moderne Christelijke muziek.

zij zijn ongemerkt de rol van leiders van de kudde gaan innemen

Juist omdat muziek een steeds grotere rol is gaan spelen binnen de Christelijke wereld, is het goed om te onderzoeken wie de leidende figuren zijn binnen de hedendaagse Christelijke muziek, want zij zijn ongemerkt de rol van leiders van de kudde gaan innemen. De hedendaagse Christelijke muziek of de populaire Christelijke muziek korten we af met CCM dat staat voor Contemporary Christian Music en in het Nederlands betekent dat, eigentijdse of hedendaagse, Christelijke muziek.

 

Van slavernij tot Elvis Presley

We kunnen niet echt een tijdstip aanduiden waar CCM is ontstaan, juist omdat eigentijdse muziek met de tijd mee ontwikkeld. Wel kunnen we haar oorsprong herleiden en lijnen trekken. Toen de Afrikanen als slaven werden ingezet op de plantages van de Amerikanen brachten zij hun eigen cultuur met zich mee. De blanke Amerikanen verboden de Afrikanen om hun gewoonten en godsdienst, dat bestond uit het aanbidden van vele goden, te blijven vasthouden.

Onder druk zijn de Afrikanen geleidelijk overgegaan tot het christendom en net zo geleidelijk brachten zij hun muzikale beleving binnen in de Christelijke wereld. De Amerikaanse christenen genoten van de Gospel en Slave songs. Later in de jaren twintig ontwikkelde zich de Jazz, Blues en Rhythm-and-blues.[3]

In de jaren 50 ontstond onder de jonge Amerikanen een verlangen naar wat stevigere dansmuziek, de onderdrukking van de ouderen waren ze zat. Mannen als, Alan Freed, Bill Haley en Elvis Presley brachten de verschillende muziekgenres bij elkaar en zo ontstond de Rock-‘n-rollmuziek. Stevige muziek, die het leven van alle dag bezong met onderwerpen als seks, liefde, geld en macht. De naam; ‘Rock-‘n-roll’ is afkomstig uit de straattaal van de zwarte Amerikanen waarmee zij de geslachtsdaad verwoorden.[4] Typerend genoeg bracht de Rock-‘n-rollmuziek een nieuwe moraal met zich mee, ook wel omschreven als de moraal van: ‘Seks, drugs en Rock-‘n-roll.’ [5]

In de jaren 50 ontstond onder de jonge Amerikanen een verlangen naar wat stevigere dansmuziek, de onderdrukking van de ouderen waren ze zat. 

Hoewel de politiek en zeker de christenen zich afzetten tegen deze nieuwe moraal was het toch ook Elvis die te midden van zijn rock-‘n-rollleven, Gospel liederen zong als ‘Amazing Grace’. Wie het leven van Elvis bestudeerd ontdekt dat hij twee kanten had, aan de ene kant een Christelijke opvoeding, een Bijbel waar hij aantekeningen in maakte en aan de andere kant het losbandige leven als koning van de Rock-‘n-rollbeweging, waar drugs en seksuele immoraliteit hem hebben gekenmerkt. Ondanks de getuigenissen van zijn leven vol immoraliteit, verslavingen aan voedsel, drugs en medicijnen en zijn bizarre levenseinde, wordt hij tot op vandaag geëerd als een afgod. [6],[7]

 

De verschuiving in ritme en moraal

We zagen een muziekontwikkeling die liep via de slavenliederen naar de Rock-‘n-roll, een enorme verschuiving in beleving en beweging. Het technische verhaal is een stuk ingewikkelder maar zeker niet minder belangrijk. Er vond een polyritmische verschuiving plaats waarbij meerdere ritmes tegelijkertijd worden gebruikt, of een zodanig ritme, dat het op meerdere manieren gehoord kan worden.[8] Een hele belangrijke verandering is de opkomst van de zogenaamde syncope. Er vindt een verschuiving plaats in het ritme, waarbij een of meerdere tonen niet op de tel of de puls vallen, hierdoor worden de normale accenten verlegd. Stel dat bij een 4/4-maat, normaal gesproken de accenten gelegd worden op de eerste en de derde tel. Bij een syncope wordt de nadruk dan bijvoorbeeld gelegd op de tweede en de vierde tel. Er vindt dus een onverwachte verschuiving plaats.[9] De intrede van de backbeat of achtergrond beat, heeft een grote verschuiving in de muziekbeleving gebracht. We spraken al over Bill Haley, één van de Rock-‘n-rollvoormannen, Hij heeft gezegd ‘I felt that if I could take a … tune and drop the first and third beats and accentuate the second and fourth, and add a beat the listeners could clap to as well as dance this would be what they were after.’ / ‘Ik voelde dat als ik een … deuntje zou nemen en de eerste en derde beats kon laten vallen en de tweede en vierde beats kon accentueren, waarbij een beat kon worden toegevoegd, waarop de luisteraars konden mee klappen en dansen, dit zou zijn waar ze naar op zoek waren.’[10] De bekende Elvis Presley zei het volgende: ‘It’s the beat that gets to you. If you like it and you feel it, you can’t help but move to it. That’s what happens to me. I can’t help it.’ / ‘Het is de beat die naar je toekomt. Als je het leuk vindt en je het voelt, dan kun je er niet anders dan meebewegen. Dat gebeurt bij mij, ik kan er niets aan doen.’[11] De manier van muziek maken heeft invloed op onze hersens en ons lichaam, muziek brengt mensen in beweging, maakt emoties los en wekt verlangens op. Ook zonder tekst kan het ritme en de samenhang van het muzikale geheel een individu of een hele mensenmassa in beweging brengen en voeren tot emotionele hoogten of diepten.

De intrede van de backbeat of achtergrond beat, heeft een grote verschuiving in de muziekbeleving gebracht. 

Onderzoeken hebben aangetoond dat deze ritmeverschuivingen en backbeats meer met ons doen dan we zouden verwachten. De Australische onderzoeker; Dr. John Diamond, heeft aangetoond dat muziek een groot effect heeft op onze spieren. De zogenaamde stopped Anapaestic Beat, die als volgt kan gaan: ‘Tahta tara – pause, Tahta tara – pause, Tahta tara’ veroorzaakt stress in het hele lichaam waardoor de spierkracht tijdens het luisteren enorm afneemt.[12]

Muziek brengt iets in beweging en Napoleon had dit ontdekt. Hij zei: ‘Give me control over he who shapes the music of a nation, and I care not who makes the laws.’ / ‘Geef me de controle over de persoon die de muziek van een natie vormt, en het kan me niet schelen wie de wetten maakt.'[13]

 

De Beatles populairder dan Jezus

John Lennon, een van de oprichters van de Beatles, heeft gezegd: Before Elvis, there was nothing’ / ‘Voor Elvis, was er niets.’ Waarom? Omdat werkelijk alles op z’n kop leek te staan. Ouders waren niet langer het voorbeeld voor hun kinderen maar Elvis. Concerten liepen uit de hand, seksuele losbandigheid tijdens concerten en daarna waren niet eerder vertoond. Wat Elvis deed, deed men na, zijn bewegingen, zijn kledingstijl en leefstijl werd voor velen de goddelijke norm. De Beatles popgroep, actief van 1960-1970 wordt gezien als de meest invloedrijke band uit de geschiedenis. John Lennon, die zei dat hij zijn ziel aan de duivel had verkocht, heeft gezegd: ‘Christianity will go, it will vanish and shrink. I needn’t argue about that. I’m right and will be proved right. We’re more popular than Jesus now. I don’t know which will go first, rock ‘n’ roll or Christianity.’ / ‘Het christendom zal verdwijnen, het zal verdwijnen en krimpen. Ik hoef daar geen ruzie over te maken. Ik heb gelijk en zal gelijk krijgen. We zijn nu populairder dan Jezus. Ik weet niet wat als eerste zal gaan, Rock- ‘n-roll of het christendom.’[14]

John Lennon en zijn makkers hadden toen niet kunnen weten dat er een dag zou zijn waarop het christendom, Rock-‘n-roll zou opnemen in haar manier van aanbidden.

John Lennon:

‘We zijn nu populairder dan Jezus. Ik weet niet wat als eerste zal gaan, Rock-‘n-roll of het christendom.’

Bono beïnvloed door Elvis en Lennon 

Van John Lennon kunnen we de lijnen verder trekken naar Bono (Paul David Hewson) van de rockgroep U2. Bono wordt gezien als een groot bewonderaar van Elvis Presley en heeft ooit over hem gezegd: ‘Elvis is the big bang of Rock-‘n-roll. / Elvis is de oerknal van de Rock-‘n-roll.’, hij bezocht zijn huis en landgoed[15] en schreef gedichten over hem waarin zijn aanbidding voor Elvis wel heel duidelijk wordt: ‘…Elvis the psalmist, Elvis the genius, Elvis the generous. Elvis forgive us. Elvis pray for us. Elvis Aaron Presley’/ ‘… Elvis de psalmist, Elvis het genie, Elvis de gulle. Elvis vergeef ons. Elvis bid voor ons. Elvis Aaron Presley.’ (1935-1977) Copyright: Bono 1995 [16] 

Bono met zijn groep U2, is van een niet weg te denken betekenis in de CCM-wereld 

Daarnaast heeft hij zich laten inspireren door de Beatles en heeft verschillende nummers van hen overgenomen. o.a. ‘Help’, ‘Helter Skelter’, ‘Happiness is a Warm Gun’, ‘All You Need is Love’, ‘Across the Universe’, ‘Lucy in the Sky with Diamonds’ en ‘In My Life’.

Bono met zijn groep U2, is van een niet weg te denken betekenis in de CCM-wereld. We zullen zien hoever de invloed reikt van het denken en de muziekstijl van deze rockster.